Influencer reklam etiketi, paylaşımın ticari amaç taşıdığını takipçi içeriği görür görmez anlayacak biçimde kullanılmalıdır. Ticaret Bakanlığı’nın sosyal medya etkileyicileri kılavuzuna göre para, ücretsiz ürün, indirim veya başka bir fayda karşılığında yayımlanan içerikte reklam ilişkisi açıkça belirtilmeli; açıklama gizlenmemeli ve belirsiz ifadelere bırakılmamalıdır.
Paylaşım hazırlarken şu noktalar önemlidir:
- Reklam bildirimi ilk bakışta görülebilir ve kolay anlaşılır olmalıdır.
- Ücretsiz ya da indirimli ürün de ticari ilişki oluşturabilir.
- İndirim kodu ve satış ortaklığı bağlantısı gelir sağlıyorsa bu durum açıklanmalıdır.
- Instagram’ın ücretli ortaklık aracı kullanılsa bile içerikte ayrıca açık bir ifade bulunması daha güvenlidir.
Reklam ilişkisi takipçiye açıkça gösterilmelidir
Takipçi, bir tavsiyenin bağımsız görüş mü yoksa ticari iş birliği mi olduğunu içeriğin başında anlayabilmelidir. Bunun için “Reklam”, “Sponsorlu”, “İş birliği” gibi doğrudan ifadeler kullanılabilir. Etiketin küçük yazılması, arka planla aynı renge getirilmesi veya uzun bir açıklamanın arasına saklanması amaca uygun değildir.
Açıklamanın yalnızca doğru olması yetmez; görünür olması da gerekir. Örneğin Reels açıklamasındaki reklam etiketi, kullanıcının “devamını gör” alanını açmasına gerek kalmadan görülebilecek yerde bulunmalıdır.
Türkiye’de kurallar hangi düzenlemelere dayanıyor?
Influencer reklam mevzuatının temelinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği bulunur. Reklam Kurulu tarafından kabul edilen sosyal medya etkileyicileri kılavuzu ise bu genel kuralların sosyal medya paylaşımlarına nasıl uygulanacağını açıklar.
Temel ilke, reklamın reklam olduğunun anlaşılmasıdır. İçerik üreticisinin markayla ilişkisi gizlenemez; deneyimlemediği bir ürünü kullanmış gibi anlatması veya doğrulanamayan sağlık ve performans iddialarını tekrarlaması da ayrı bir uyum sorunu yaratabilir.
Hangi paylaşımlar reklam sayılır?
Bir marka içerik karşılığında ekonomik değeri olan bir fayda sağlıyorsa paylaşım genellikle reklam niteliği taşır. Sadece banka hesabına ödeme yapılmasına odaklanmak bu nedenle eksik kalır.
Ücret alınan içerikler
Gönderi, Reels, hikâye veya canlı yayın karşılığında ücret alınması en açık örnektir. Ücret sabit olabilir, görüntülenmeye göre hesaplanabilir ya da bir kampanya paketinin parçası olabilir. Her durumda ticari ilişki belirtilmelidir.
Ücretsiz veya indirimli gönderilen ürünler
Markanın paylaşım beklentisiyle gönderdiği ücretsiz ürün, ücretsiz hizmet, seyahat veya etkinlik daveti de maddi değeri olan bir faydadır. Ürün hediye edilmiş olsa bile içerikte bu ilişki açıkça yazılmalıdır. Ürün hiçbir talep olmadan gönderilmişse somut koşullar değişebilir; buna rağmen paylaşım sırasında ürünün hediye geldiğini açıkça söylemek takipçinin yanılmasını önler.
İndirim kodları ve satış ortaklığı bağlantıları
Kod kullanıldığında komisyon, puan veya başka bir kazanç elde ediliyorsa affiliate link reklam bildirimi gerekir. “Link profilde” ya da “Kodumla indirimli” demek, içerik üreticisinin satıştan fayda sağladığını tek başına açıklamaz.
| Durum | Açıklama örneği |
|---|---|
| Ücretli Reels | “Reklam | X markasıyla ücretli iş birliği” |
| Hediye ürün | “Bu ürün X markası tarafından hediye edildi.” |
| Komisyonlu bağlantı | “Reklam | Bu bağlantı üzerinden yapılan alışverişlerden komisyon kazanıyorum.” |
| Marka etkinliği | “Davet | Etkinliğe X markasının davetlisi olarak katıldım.” |
Gönderi ve Reels açıklamasında etiket nereye yazılır?
Instagram reklam etiketi, açıklamanın başında veya ilk bakışta görünen bölümünde yer almalıdır. Marka hesabının etiketlenmesinden önce “Reklam” ya da “X markasıyla iş birliği” gibi anlaşılır bir ifade yazılması uygundur.
Reklam | X markasıyla ücretli iş birliği. Bu içerikte markanın yeni ürününü kendi deneyimime göre anlatıyorum.
Çok sayıda konu etiketi arasına eklenen #işbirliği kolayca gözden kaçabilir. Türkçe karakter kullanmak zorunluluğun özü değildir; önemli olan ifadenin Türkiye’deki ortalama takipçi tarafından hemen anlaşılmasıdır. Platformdaki hesap, kişi ve konu etiketlerinin farkları için Instagram’da etiketleme seçenekleri açıklamasından yararlanabilirsiniz.
Hikâye ve canlı yayında reklam bildirimi nasıl yapılır?
Hikâyede bildirim, reklam içeren her karede okunabilir biçimde gösterilmelidir. Yazı ekranın kenarına sıkıştırılmamalı, bağlantı veya kullanıcı adı çıkartmasının altında kalmamalı ve arka planla yeterli karşıtlığa sahip olmalıdır.
Canlı yayında ise ticari ilişki yayın başında sözlü olarak açıklanmalı, ürün yeniden anlatıldığında bildirim tekrarlanmalıdır. Sabitlenmiş yorum veya ekrandaki yazılı ifade de açıklığın korunmasına yardımcı olur. Yayının sonradan kaydedilerek paylaşılması hâlinde kayıt açıklamasına ayrıca reklam bildirimi eklenmelidir.
Ücretli ortaklık etiketi tek başına yeterli mi?
Instagram’ın “Ücretli ortaklık” etiketi önemli bir şeffaflık aracıdır; ancak görünürlüğü içerik türüne ve arayüze göre değişebildiği için yalnızca buna güvenmemek daha sağlam bir uygulamadır. Platform etiketine ek olarak açıklamada veya görüntü üzerinde açık bir reklam ifadesi kullanın.
Markalı içerik aracının teknik kullanımı ile yasal açıklama aynı şey değildir. Aradaki farkı Instagram markalı içerik etiketi rehberinde görebilirsiniz.
Belirsiz veya hatalı etiket kullanımından kaçının
Teşekkürler X, partner, collab, elçi veya yalnızca marka hesabını etiketlemek, ticari ilişkiyi herkes için açıklamayabilir. Benzer şekilde reklam ifadesini açıklamanın sonuna, onlarca etiketin arasına ya da düşük kontrastlı bir köşeye koymak görünürlüğü azaltır.
Yayın öncesinde marka ve içerik üreticisi neyi kontrol etmeli?
İki taraf da bildirimin içeriğin biçimine uygun, görünür ve doğru olduğundan emin olmalıdır. Sorumluluğu yalnızca diğer tarafa bırakmak yerine yayın öncesi onay süreci kurulması daha güvenlidir.
- Ücret, ürün, davet, indirim veya komisyon gibi ticari faydayı belirleyin.
- Kullanılacak reklam ifadesini içerik üretiminden önce yazılı olarak kararlaştırın.
- Etiketin gönderi, Reels, hikâye ve canlı yayın için nerede görüneceğini kontrol edin.
- Ürünle ilgili iddiaların kanıtlanabilir ve içerik üreticisinin gerçek deneyimiyle uyumlu olduğundan emin olun.
- Paylaşım yayımlandıktan sonra mobil görünümü kontrol edip ekran kaydını saklayın.
Reklam açıklamasını kimin ekleyeceği, düzeltme süresi ve marka onayı influencer sözleşmesinde yer alması gereken maddeler arasına eklenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hediye gelen ürünü paylaşırken reklam etiketi gerekir mi?
Ürün paylaşım beklentisiyle gönderildiyse ticari ilişki açıkça belirtilmelidir. “Bu ürün marka tarafından hediye edildi” ifadesi durumu anlaşılır biçimde açıklar.
Sadece marka hesabını etiketlemek yeterli olur mu?
Hayır. Marka hesabının etiketlenmesi, ücret veya başka bir fayda sağlandığını göstermez. Ayrıca “Reklam”, “Sponsorlu” ya da “İş birliği” gibi açık bir bildirim kullanın.
#işbirliği etiketi açıklamanın sonunda kullanılabilir mi?
Etiket açıklamanın sonunda kalıp ilk görünümde fark edilmiyorsa uygun değildir. Reklam açıklamasını metnin başına veya kullanıcı içeriği açmadan görebileceği bölüme yerleştirin.
Eski bir reklam paylaşımındaki eksik etiket sonradan düzeltilebilir mi?
Evet, eksik açıklama fark edildiğinde gönderi gecikmeden düzenlenmelidir. Ancak sonradan düzeltme, paylaşımın etiketsiz kaldığı dönemi ortadan kaldırmaz; marka ve içerik üreticisi düzeltmeyi kayıt altına almalıdır.
Reklam açıklamasından marka mı influencer mı sorumludur?
Her iki taraf da kendi rolü bakımından sorumluluk taşıyabilir. Etiketi kimin ekleyeceği sözleşmede yazılmalı; marka da paylaşımın kararlaştırılan biçimde yayımlandığını kontrol etmelidir.
