Influencer sözleşmesinde taraflar, içerik teslimleri, yayın tarihleri, revizyon sınırı, ücret, kullanım hakkı, reklam açıklaması, münhasırlık ve iptal koşulları açıkça yazmalıdır. Instagram üzerinden yapılan iş birliklerinde özellikle “bir Reels paylaşımı” gibi genel ifadeler yeterli olmaz; içeriğin süresi, yayında kalacağı dönem, reklamda kullanılıp kullanılmayacağı ve ödemenin ne zaman yapılacağı da belirlenmelidir.
İmzadan önce şu noktaların belirsiz kalmadığından emin olun:
- Hangi formatta kaç içerik üretilecek?
- Kaç revizyon ücrete dâhil ve kim ne kadar sürede yanıt verecek?
- Marka içeriği nerede ve ne kadar süre kullanabilecek?
- Ödeme tarihi, ek masraflar ve iptal bedeli nasıl hesaplanacak?
Bir influencer sözleşmesinde neler açıkça yazmalı?
Sözleşme, iş birliğinin kimler arasında ve hangi kampanya için yapıldığını tartışmaya yer bırakmayacak biçimde göstermelidir. Marka, ajans ve içerik üreticisi farklı taraflarsa her birinin ticari unvanı veya adı, adresi, iletişim bilgileri ve varsa vergi bilgileri ayrı ayrı yazılmalıdır.
Kampanyanın adı, tanıtılacak ürün veya hizmet, sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi de belirtilmelidir. Görüşmelerde kararlaştırılan fakat sözleşmede bulunmayan bir vaat daha sonra ispat sorunu yaratabilir. Bu nedenle e-posta, mesajlaşma uygulaması veya toplantıda alınan kararlar metne ya da açıkça atıf yapılan bir eke aktarılmalıdır.
Teslim edilecek içerikleri format ve adetleriyle tanımlayın
Her içerik ayrı bir teslim kalemi olarak yazılmalıdır. Örneğin “bir Reels, üç Hikâye karesi ve bir sabit gönderi” ifadesi, yalnızca “Instagram paylaşımı” denmesinden çok daha güvenlidir.
Reels süresi, Hikâye karelerinin ardışık olup olmayacağı, bağlantı etiketi, marka hesabının etiketlenmesi, indirim kodu ve zorunlu mesajlar ayrıca belirtilmelidir. Taslak teslim tarihi ile yayın tarihi birbirinden ayrılmalıdır. Böylece geç verilen marka onayının yayın takvimini nasıl etkileyeceği anlaşılır.
“İçerik üreticisi, taslağı 8 Eylül’e kadar iletir. Marka geri bildirimini iki iş günü içinde verir. Onaylanan içerik 12 Eylül’de yayımlanır.”
Onay ve revizyon sürecinin sınırlarını belirleyin
Revizyon maddesi, ücrete dâhil değişiklik sayısını ve kapsamını belirlemelidir. “Marka onaylayana kadar revizyon yapılır” ifadesi, sınırsız çalışma anlamına gelebileceği için risklidir.
Metin düzeltmesi ile videonun yeniden çekilmesi aynı iş değildir. Ürün adındaki hata küçük bir düzeltme sayılabilir; brief değiştiği için çekimin tekrarlanması ise ek ücret ve yeni teslim tarihi gerektirebilir. Markanın geri bildirim süresi de yazılmalı, yanıt gecikirse yayın tarihinin buna göre ötelenmesi düzenlenmelidir.
İçerik üreticisinin anlatım biçimini koruyabilmesi önemlidir. Marka; ürün bilgisi, yasaklı ifadeler ve görsel kurallar konusunda sınır koyabilir, ancak metnin tamamını değiştiriyorsa ortaya çıkan içeriğin üreticinin doğal üslubuyla uyuşmayabileceğini hesaba katmalıdır.
Ücret, ödeme tarihi ve ek masrafları netleştirin
Influencer ödeme koşulları yalnızca toplam bedelden ibaret değildir. Ödemenin sabit ücret, ürün karşılığı veya satışa bağlı prim olup olmadığı; para birimi, fatura durumu ve ödeme vadesiyle birlikte yazılmalıdır.
| Konu | Yazılması gereken |
|---|---|
| Temel bedel | Tutar, vergi dâhil veya hariç olması |
| Performans primi | Hangi satışın sayılacağı ve verinin kimden alınacağı |
| Ek gider | Ulaşım, mekân, ekipman ve prodüksiyon masrafları |
| Ödeme | Fatura veya teslimden sonra uygulanacak açık vade |
Gecikme halinde önce yazılı bildirim yapılıp yapılmayacağı ve yayınlanmamış teslimlerin durdurulup durdurulamayacağı da düzenlenebilir. Ücretlerin neden değiştiğini anlamak için influencer ücretlerini etkileyen unsurlar ayrıca değerlendirilebilir.
İçeriğin kullanım hakkı hangi koşulları kapsıyor?
İçerik kullanım hakkı; yeniden paylaşım, reklamda kullanım, düzenleme ve başka mecralarda yayınlama izinlerini ayrı ayrı göstermelidir. İçeriğin marka hesabında kaynak belirterek paylaşılması ile aylar boyunca ücretli reklam kreatifi olarak kullanılması aynı kapsamda değildir.
- Mecra
- Instagram, web sitesi, e-posta, mağaza ekranı veya diğer platformlar.
- Süre
- İznin başlangıç ve bitiş tarihi.
- Bölge
- Türkiye veya kampanyanın yürütüldüğü diğer ülkeler.
- Düzenleme
- Kırpma, altyazı ekleme ve görüntüyü başka reklamlarla birleştirme sınırları.
Süresiz ve tüm mecraları kapsayan izin, içerik üreticisinin gelecekteki gelirini etkileyebilir. Kullanım genişledikçe ayrı bir lisans bedeli konuşulması mümkündür. UGC ile influencer çalışmasının bu açıdan farkları, UGC ve influencer iş birliği karşılaştırmasında açıklanmaktadır.
Münhasırlık başka iş birliklerini nasıl etkiler?
Münhasırlık maddesi, içerik üreticisinin belirli rakiplerle çalışmasını sınırlar; bu nedenle rakibin kim olduğu, kısıtlamanın süresi ve hangi içerikleri kapsadığı açıkça belirtilmelidir. “Benzer sektördeki hiçbir markayla çalışamaz” gibi geniş bir ifade gereğinden fazla gelir kaybına yol açabilir.
Örneğin rakip tanımı “tüm kişisel bakım markaları” yerine kampanyadaki belirli ürün kategorisiyle sınırlandırılabilir. Kısıtlama kampanya dönemini aşacaksa bunun ücret görüşmesine yansıması doğaldır.
Reklam açıklaması ve kampanya verileri kimin sorumluluğunda?
Ücret, ücretsiz ürün, indirim veya başka bir menfaat karşılığında hazırlanan içeriğin reklam niteliği açıkça anlaşılmalıdır. Sözleşme; gerekli açıklamayı kimin kontrol edeceğini, markanın doğrulanabilir ürün bilgilerini ne zaman sağlayacağını ve hukuken kullanılamayacak iddialardan kimin sorumlu olacağını düzenlemelidir. Formatlara göre açıklama biçimleri için Türkiye’de influencer reklam etiketleme kuralları incelenebilir.
Raporlama kapsamında erişim, görüntülenme, bağlantı tıklaması ve etkileşim gibi toplu Instagram istatistikleri istenebilir. Takipçilerin kişisel verilerini istemek yerine platformun sunduğu toplulaştırılmış ekran görüntülerinin kullanılacağı yazılmalıdır.
Etkisepeti üzerinden kademeli etkileşim desteği kullanılmışsa bu sonuçları organik kampanya performansı gibi raporlamamak gerekir; ayrıca etkileşim artarken bağlantı tıklaması gelmiyorsa dışarıdan destek, teklif veya mesaj uyumsuzluğunu çözmez.
İptal, içerik kaldırma ve uyuşmazlık durumlarını baştan düzenleyin
İptal maddesi, üretim başladıktan sonra kampanyanın durdurulması halinde hangi bedelin ödeneceğini açıklamalıdır. Taslak hazırlanmış, çekim yapılmış veya prodüksiyon gideri oluşmuşsa “yayın yapılmadı” gerekçesiyle tüm emeğin karşılıksız bırakılması adil olmayabilir.
Yanlış ürün bilgisi, güvenlik sorunu, mevzuata aykırılık veya tarafların itibarını ciddi biçimde etkileyen bir durum ortaya çıkarsa içeriğin kaldırılma süreci belirtilmelidir. Gecikme, sözleşme ihlali ve tarafların kontrolü dışındaki mücbir sebepler de ayrı değerlendirilmelidir.
Son bölümde uygulanacak hukuk, bildirim adresleri ve uyuşmazlıkta yetkili mahkeme yer alabilir. Özellikle yüksek bedelli veya uzun süreli influencer reklam sözleşmelerinde bir avukattan görüş almak, örnek metni olduğu gibi kopyalamaktan daha güvenlidir.
İmzadan önce son kontrolü yapın
İmzadan önce boş alanları, birbiriyle çelişen tarihleri ve “gerektiğinde”, “uygun görülen şekilde” gibi sınırı belli olmayan ifadeleri kontrol edin.
- Taraf bilgileriyle kampanya tarihlerini doğrulayın.
- Teslim adetlerini, formatları ve revizyon sınırını karşılaştırın.
- Ücret, ödeme vadesi ve ek masrafları kontrol edin.
- Kullanım hakkı ile münhasırlığın süresini işaretleyin.
- Brief ve e-posta onaylarının sözleşmede ek olarak anıldığından emin olun.
Sıkça Sorulan Sorular
Influencer sözleşmesi yapmak zorunlu mu?
Her iş birliğinde aynı biçimde yazılı sözleşme zorunluluğu bulunduğu söylenemez. Ancak teslim, ücret ve kullanım hakkını ispatlayabilmek için koşulların yazılı hale getirilmesi güçlü biçimde önerilir.
WhatsApp veya e-posta üzerinden yapılan anlaşma geçerli olur mu?
Mesajlar bazı durumlarda anlaşmanın içeriğini göstermeye yardımcı olabilir. Yine de dağınık yazışmalar yerine şartları tek metinde toplamak, yorum farklarını azaltır.
Ürün karşılığı iş birliğinde de sözleşme gerekir mi?
Evet. Ürün bir menfaat sayılabileceği gibi teslim, reklam açıklaması ve içerik kullanım hakkı yine belirsiz kalabilir.
Marka içeriği süresiz kullanabilir mi?
Bu yetki açıkça verilmedikçe kullanımın süresiz olduğu varsayılmamalıdır. Mecra, süre, bölge, reklam izni ve düzenleme hakkı ayrı ayrı yazılmalıdır.
Sözleşme imzalandıktan sonra ücret değiştirilebilir mi?
Taraflar birlikte kabul ederse ek protokol veya yazılı değişiklik yapılabilir. Tek taraflı ücret değişikliği ancak sözleşmede buna izin veren geçerli bir hüküm varsa gündeme gelebilir.
