Instagram influencer sözleşmesi; tarafları, üretilecek içerikleri, yayın ve onay tarihlerini, ücreti, kullanım haklarını, reklam açıklamasını ve iptal koşullarını açıkça belirlemelidir. Ticaret Bakanlığı kılavuzunda influencer faaliyeti pazarlama iletişimi olarak tanımlandığı için, yalnızca paylaşım sayısını değil ticari ilişkinin nasıl açıklanacağını ve içerikten kimin sorumlu olacağını da yazılı hâle getirmek gerekir.
İmzadan önce şu noktaların açık olduğundan emin olun:
- İçeriğin formatı, sayısı, süresi ve teslim biçimi
- Onay süreci ile ücretsiz revizyon sınırı
- Ücret, ödeme vadesi, vergi ve ek masraflar
- İçeriğin hangi hesaplarda ve ne kadar süre kullanılabileceği
- Gecikme, iptal, kaldırma ve fesih hâllerinde uygulanacak koşullar
Sağlam bir influencer sözleşmesi hangi konuları kapsamalı?
Sağlam bir sözleşme, kampanyanın normal ilerleyişi kadar işler planlandığı gibi gitmediğinde ne olacağını da düzenler. “Bir Reels paylaşılacak” demek yeterli değildir; videonun süresi, yayın tarihi, bağlantı kullanımı, profilde kalma süresi ve reklamda yeniden kullanılıp kullanılamayacağı belirtilmelidir.
| Başlık | Açıklanması gereken konu |
|---|---|
| Teslimatlar | Format, adet, süre, metin ve bağlantılar |
| Takvim | Taslak, onay ve yayın tarihleri |
| Ödeme | Tutar, vade, vergi ve masraflar |
| Kullanım hakkı | Kanal, süre, ülke ve reklam izni |
| Fesih | İptal, gecikme, kaldırma ve ücret hesabı |
Tarafları, kampanyayı ve teslim edilecek içerikleri tanımlayın
Sözleşmenin başında marka, ajans ve içerik üreticisinin unvanı veya adı, iletişim bilgileri ve varsa vergi bilgileri yer almalıdır. Ajans bulunuyorsa ödemeyi kimin yapacağı ve onayı kimin vereceği ayrıca belirtilmelidir. Kampanyanın ürünleri, hedefi ve kullanılacak Instagram hesabı da isimleriyle yazılmalıdır.
Reels, hikâye ve gönderi sayısı nasıl yazılmalı?
Her formatı ayrı teslim kalemi olarak yazın. Örneğin “bir Reels, üç hikâye karesi ve bir sabit gönderi” ifadesine video süresi, hikâyelerde bağlantı veya etiket kullanımı, ortak gönderi talebi ve içeriğin profilde kalacağı süre eklenebilir. Ham video dosyası isteniyorsa bunun da ayrı teslim olduğunu unutmayın.
Brief ve teknik gereksinimler sözleşmeye eklenmeli mi?
Evet. Brief, yasaklı ifadeler, zorunlu ürün özellikleri, görsel ölçüler, müzik lisansı ve teslim yöntemi sözleşmenin eki yapılabilir. Böylece sonradan gönderilen yeni bir talebin mevcut ücretin içinde olup olmadığı daha kolay anlaşılır. İlk iş birliğini planlayanlar için iş birliği koşullarını yazılılaştırma adımları da yararlı bir başlangıç sunar.
Yayın takvimi, onay süreci ve revizyon sınırı
Takvimde taslak teslimi, markanın geri bildirim süresi ve yayın tarihi ayrı ayrı yer almalıdır. Marka geç yanıt verirse yayın tarihinin otomatik olarak ötelenip ötelenmeyeceği de yazılmalıdır.
- İçerik üreticisi taslağı belirlenen kanaldan iletir.
- Marka, sözleşmedeki süre içinde tek bir toplu geri bildirim verir.
- Kararlaştırılan revizyonlar tamamlanır ve yazılı onay alınır.
- İçerik, onaylanan sürümle belirlenen tarihte yayımlanır.
“Sınırsız revizyon” yerine kaç revizyonun ücrete dahil olduğu tanımlanmalıdır. Brief değişikliği, yeniden çekim ve daha önce onaylanan metnin değiştirilmesi normal revizyondan ayrılabilir.
Ücret, ödeme vadesi, masraflar ve vergiler
Influencer ödeme şartları, toplam tutardan daha geniş düşünülmelidir. Para birimi, tutarın vergi dahil olup olmadığı, belge düzenleme biçimi, ödeme vadesi ve banka masraflarını kimin karşılayacağı açık olmalıdır. Ödemeyi yayına, teslimata veya onaya bağlayan koşul belirsiz bırakılmamalıdır.
Ürün karşılığı iş birliği sözleşmeye nasıl yazılır?
Ürünün adı, adedi, yaklaşık değeri, gönderim masrafı ve ürünün iade edilip edilmeyeceği yazılmalıdır. Ürünün teslim edilmemesi veya hasarlı gelmesi hâlinde yayın tarihinin nasıl değişeceği de düzenlenebilir. Ürün verilmesi, ticari ilişkiyi açıklama gereğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Ek revizyon veya çekim için ayrıca ücret belirlenir mi?
Belirlenebilir ve çoğu anlaşmada bu ayrım faydalıdır. Sözleşmeye ek revizyon, yeniden çekim, ham dosya teslimi ve ek yayın için sabit bedel ya da ayrıca teklif verileceğine ilişkin bir hüküm eklenebilir. Teklif oluştururken içerik formatı ve kullanım hakkının ücreti nasıl etkilediğini görmek için influencer ücretlerini etkileyen unsurlar incelenebilir.
İçeriğin kullanım hakkı nerede başlar, ne kadar sürer?
İçerik kullanım hakkı; markanın içeriği hangi kanalda, hangi ülkede, ne kadar süreyle ve hangi amaçla kullanabileceğini göstermelidir. “Tüm haklar markaya aittir” gibi geniş ifadeler yerine organik paylaşım, web sitesi kullanımı, reklam ve düzenleme izni ayrı ayrı ele alınmalıdır.
Marka içeriği kendi hesabında paylaşabilir mi?
Bu izin sözleşmede varsa paylaşabilir. Yeniden paylaşımın Instagram hesabıyla mı sınırlı olduğu, web sitesi ve diğer platformları kapsayıp kapsamadığı belirtilmelidir. İçerik üreticisinin adının ve kullanıcı adının görünme biçimi de kararlaştırılabilir.
İçerik reklam kampanyalarında kullanılabilir mi?
Organik yeniden paylaşım izni, otomatik olarak reklam kullanım izni anlamına gelmemelidir. Influencer reklam sözleşmesi; reklamın süresini, bütçesini, hedeflenecek bölgeleri, hesabın reklam yetkilendirmesini ve ek kullanım bedelini açıklamalıdır. Meta reklam standartlarına göre markalı içerikte öne çıkarılan iş ortağı ilgili araçla etiketlenmeli ve reklam üçüncü tarafların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemelidir.
Reklam açıklaması ve içerikteki iddialardan kim sorumlu?
Sözleşme, Instagram ücretli ortaklık etiketinin ve gerekli reklam ifadelerinin kim tarafından kontrol edileceğini belirtmelidir. Açıklama kolayca görülebilmeli; kişisel deneyim, markanın sağladığı ürün iddialarıyla karıştırılmamalıdır. Türkiye’deki uygulamaya ilişkin format örnekleri için influencer reklam etiketleme kuralları yol gösterici olabilir.
Marka, doğruluğunu belgeleyemediği sağlık, performans veya sonuç iddialarını brief’e koymamalı; içerik üreticisi de kullanmadığı bir ürün hakkında kişisel deneyim yaşamış gibi konuşmamalıdır. Yanlış bilginin düzeltilmesi, içeriğin kaldırılması ve oluşabilecek taleplerin nasıl yönetileceği önceden yazılabilir.
Gizlilik, rakip markalar ve kampanya verilerinin paylaşımı
Gizlilik maddesi, henüz duyurulmamış ürünleri, fiyatları, kampanya tarihlerini ve performans raporlarını kapsayabilir. Gizliliğin ne zaman başlayıp ne zaman biteceği belirtilmelidir.
Rakip marka kısıtlaması kullanılacaksa “rakip” kelimesi tek başına bırakılmamalıdır. Ürün kategorisi, marka listesi ve kısıtlamanın süresi yazılmalıdır. Çok geniş veya süresiz bir yasak, içerik üreticisinin başka işlerini gereksiz biçimde engelleyebilir. Erişim, görüntülenme ve bağlantı tıklaması gibi kampanya verilerinin hangi tarihte, hangi ekran görüntüleriyle teslim edileceği de eklenebilir.
Gecikme, iptal ve içerik kaldırma durumlarını baştan düzenleyin
Influencer sözleşmesi feshi, hangi ihlallerin sözleşmeyi sona erdireceğini ve o ana kadar yapılan işin nasıl ücretlendirileceğini açıklamalıdır. Hastalık, ürünün geç gelmesi, platform kesintisi, markanın geç onayı ve olağanüstü durumlar birbirinden ayrılabilir.
- Marka kampanyayı iptal ederse
- Hazırlık, çekim veya kurgu tamamlandıysa ödenecek kısmın nasıl hesaplanacağı yazılmalıdır.
- İçerik üreticisi gecikirse
- Ek süre, yeni yayın tarihi veya fesih seçeneği belirlenebilir.
- Paylaşım kaldırılırsa
- Zorunlu kalma süresi ile kaldırmanın haklı nedenleri tanımlanmalıdır.
İmzadan önce kontrol edilmesi gereken riskli ifadeler
“Süresiz”, “dünya genelinde”, “her mecrada”, “sınırsız revizyon” ve “markanın talep ettiği her türlü içerik” gibi ifadeler kapsamı beklenmedik şekilde genişletebilir. Boş bırakılmış tarihler, belirsiz ödeme koşulları ve tek taraflı değişiklik yetkisi de düzeltilmelidir.
Son metni kontrol ederken sözleşme ile brief, teklif ve e-posta yazışmalarının aynı koşulları taşımasına dikkat edin. Çelişki varsa hangi belgenin öncelikli sayılacağı açıkça yazılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Influencer sözleşmesi yapmak zorunlu mu?
Her iş birliği için aynı biçimde hazırlanmış ayrı bir sözleşme zorunluluğu bulunduğu söylenemez. Bununla birlikte şartları yazılılaştırmak; ödeme, teslimat ve kullanım hakkı uyuşmazlıklarında iki tarafı da korur.
Sözleşme e-posta veya dijital imzayla geçerli olur mu?
Geçerlilik ve ispat gücü sözleşmenin niteliğine ve kullanılan imza yöntemine göre değişebilir. E-posta onaylarını, ekleri ve son sürümü saklayın; önemli anlaşmalarda uygun elektronik imza yöntemini hukukçuyla doğrulayın.
Marka ödemeyi geciktirirse ne yapılabilir?
Önce sözleşmedeki vadeye ve bildirim yöntemine göre yazılı hatırlatma yapılabilir. Gecikme faizi, ek süre ve fesih hakkı önceden düzenlenmişse bu hükümler uygulanır; uyuşmazlık sürerse hukuki destek alınmalıdır.
Paylaşım silinirse ücret iade edilir mi?
Bu, sözleşmedeki profilde kalma süresine ve silme nedenine bağlıdır. Tam iade yerine içeriğin kaldığı süre, yapılan üretim ve ihlalin ağırlığına göre bir hesaplama yöntemi yazılabilir.
Hazır influencer sözleşmesi örneği kullanmak yeterli mi?
Hazır bir örnek başlangıç sağlayabilir ancak her kampanyanın teslimatı, kullanım süresi ve ödeme biçimi farklıdır. Şablon, gerçek anlaşmaya göre düzenlenmeden imzalanmamalıdır.
Kaynaklar
- dergipark.org.tr — Ticaret Bakanlığı kılavuzunda sosyal medya etkileyicisi; kendisine veya reklam verene ait mal ya da hizmetin satışını veya kiralanmasını sağlamak, hedef kitleyi bilgilendirmek ya da ikna etmek amacıyla sosyal medya hesabı üzerinden pazarlama iletişiminde bulunan kişi olarak tanımlanmıştır.
- dergipark.org.tr — Bir ürünün tanıtımı için tacirden alınan ödeme karşılığında hazırlanan editoryal içeriğin reklam amaçlı olduğu tüketiciye yazılı veya sözlü biçimde açıkça bildirilmezse haksız ticari uygulama ortaya çıkar.
- dergipark.org.tr — Ürün tanıtımı yapan kişilerin markayla aralarındaki reklam ilişkisini saklayıp kendileri de tüketiciymiş gibi davranmaları haksız ticari uygulama sayılır.
- transparency.meta.com — Markalı içeriklerin tanıtımını yapan reklamlarda öne çıkarılan üçüncü taraf ürün, marka veya iş ortağı, markalı içerik aracı kullanılarak etiketlenmelidir.
- transparency.meta.com — Reklamlardaki markalı içerik; bir değişim değeri karşılığında iş ortaklarını öne çıkaran veya iş ortaklarından etkilenen içerik üreticisi ya da yayıncı içeriği olarak tanımlanır.
- transparency.meta.com — Reklamlar; telif hakkı, ticari marka hakkı veya diğer yasal haklar dahil üçüncü taraf fikri mülkiyet haklarını ihlal eden içerikler barındıramaz.
